OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURAMLARI VE KURAMCILARINDAN ÖRNEKLER

MONTESSORI:

Çocuğun önceden hazırlanmış bir ortamda kendi kendini geliştirebileceği şekilde hareket ve etkinlik özgürlüğü tanımayı amaçlayan, kendi kendine oluşan ve gelişen bir sistemdir. Çocuğun görevi kendinden, içinde yaşadığı çevreye uyum halinde, zamanına, yerine, kültürüne, uygun insan yaratmaktır. Eğiticiye düşen görev, çocuğun kapasitesini en üst düzeye kadar geliştirmesine yardımcı olmaktır.

Temel Öncülü

Çocuk dünyayı duyuları yoluyla öğrenir. Şekil, koku, renk, ses, ağırlık, uzunluk, yükseklik, dokunma ile doğru yargılarda bulunmayı öğrenir. Çocuğun daha kolay öğrendiği “duyarlı dönemler” vardır. Bu dönemler gerektiği gibi değerlendirilmeli ve iyi hazırlanmış öğrenme deneyimleri ile donatılmalıdır. Çocuk için en kolay öğrenme yaparak öğrenmedir. Öğretmenin belirlediği sınırlar içinde ilgisi doğrultusunda istediğini yapabilir.

HIGH SCOPE:

Bu programın temel öncülü çocukların en çok kendi kendilerine planladıkları etkinliklerden öğrenmeleridir. Çocuklar kendi zaman ve enerjilerini gerektiği gibi kullanarak, neyi nasıl yapacaklarına ilişkin kararlar alabilirler. Programın Amaçları: Kendi seçtikleri amaçları ve görevleri özgün biçimde ve sorumlulukla izleme ve tanımakta öz disiplin ve yeteneklerini geliştirme. Nesnelerle ilgili bilgilerini, sanatsal becerilerini ve rahatça hareket etme yeteneklerini geliştirme. Düşünce, fikir ve duygularını dile getirmeleri, başkalarına iletebilmeleri için deneyimlerini yüksek sesle anlatmaları, oyunlaştırmaları ve çizgiyle ifade etmeleri. Yaratıcı, girişken, sorgulayıcı bilgiye ve başkalarının görüşlerine açık olma özelliklerini geliştirme.

REGGIO EMILIA

Bu yaklaşımda çocukların yaş ve yeteneklerine bağlı olarak proje çalışması süresince yapılan etkinliklerle ilgili bilgiler toplanmakta ve toplanan bilgiler grafikler, diyagramlar, resimler, çizimler, duvar resimleri gibi ana baba ve diğer çocuklar için hazırlanan raporlar halini almaktadır. Proje konuları: Çocukların doğaçlama oyunlarının eğitimciler tarafından gözlemlenerek çocukların ilgilerinin tespit edilmesi. Anne babaların önerileri Çocukların veya eğitimcilerin ilgisini çeken ve rasgele ortaya çıkabilen olaylar doğrultusunda belirlenebilir. Okul öncesi eğitimde proje yaklaşımı ile çocukların ilgileri doğrultusunda araştırıcı, sorgulayıcı, problem durumlarına çözüm bulabilen bireyler olması sağlanabilir.

ÇOKLU ZEKA

Eğitimde çocukların ne kadar yapabildiklerini neleri bildiklerini belirlemek değil, kendilerinin güçlü yanlarını ortaya çıkarılması önemlidir. Bireyin sözel, mantıksal (matematiksel) görsel, bedensel, müzikal, kişiler arası iletişim, öze dönük (içsel zeka) ve doğa zekasını geliştirmek hedef alınır. Çocuğun gelişim profili çıkarılır, programın zeka boyutlarına ilişkin becerileri kapsamına özen gösterilir, her tür zekaya yönelik köşeler (ortamlar) hazırlanır, devamlı gözlenerek kayıt tutulur.

OKUL SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Okul seçimi için yapılacak ön inceleme gezisi çocuk yanınızda olmadan gerçekleştirilmelidir. İlginç bir oyuncak uygun olmayan okulu seçmenize neden olabileceği gibi, aslında çok yeterli bir okul “o gün” ve “o an” için yaşanan olumsuz bir olay nedeni ile çocuğun ürkmesine yol açabilir. Dikkatinizi yetkili kişiyle yapacağınız görüşmeye ve duyularınızla hissedeceklerinize yoğunlaştırmanız da ayrıca önemlidir. Aşağıda verilen ölçütler size yol gösterebilir. Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylı mı? Yönetici ve pedagog sürekli okulda mı? İzlenen belli bir eğitim kuramı (felsefesi) var mı? Yaşlara göre uygulama farklı mı? Çocukları tanıma teknikleri uygulanıyor mu? Aile ile iletişim nasıl sağlanıyor. Aileye yönelik eğitim programı var mı? Aile dilediği zaman çocuğunu izleyebiliyor mu? ( Monitör,vb.) Yemek listesi yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine uygun mu? Yemek okulda mı pişiyor? Bahçesi oyuna elverişli mi? İçte ve dışta güvenlik sağlanmış mı? Kullanım açısından eğitici materyal yeterli mi? Çocuklar ve öğretmenler ve veliler için yeterli kitap ve kitaplık var mı? Yerler parke mi?

ÇOCUĞU OKULA HAZIRLAMA VE UYUM SAĞLAMADA ANNE-BABANIN DİKKAT ETMESİ GEREKEN KONULAR

Okula başlatma kararı verdiğiniz günlerde, çocuğunuzun yakın çevrenizdeki çocuklarla daha çok bir araya gelmesi sağlanmalı Çocuğunuzun okula başlaması konusunda öncelikle anne baba kararlı, inançlı ve sabırlı olmalı Her gün gidilmesi gereken belli bir oyun, sohbet ve eğitim ortamı olduğu anlatılmalı Yemeği nasıl yiyeceği, tuvaleti geldiğinde kime söyleyeceği, vb. konular açıklanmalı, konu ile ilgili kitaplar okunmalı, hikaye ve masallar anlatılmalı. Eğlenceli aile gezilerinde okul ile ilgili çağrışımlar yapmaya fırsat verilmeli. Okula başlamadan önce özellikle serbest oyun saatlerinde gerekirse hafta sonu ziyarete gidilmeli. Ayrılırken ve almaya gelindiğinde ya da karşılama anında ölçülü davranılmalı Kararlı davranılmalı, karasızlığı sezerse bu tereddütten yararlanıp sizi alıkoymaya çalışacağı bilinmeli Sıkıntılı durumun sizi sinirlendirmesine engel olunmalı. Yetişkin olarak sizin hazır olmadığınız durumu çocuğun kabullenmesi beklenmemeli. Kaygılı düşünce ve tutum çocuğa yansıtılmamalı İlk günler yemek yememe, uyumama gibi durumlar hoş görülmeli. Önemli olanın sosyal uyum olduğu bilinmeli. Okula başlama döneminde çocuk zamanında uyutulmalı, kahvaltısı ihmal edilmemeli. Psikolojik durumu etkileyebilecek fizyolojik gereksinimler giderildiğinde uyum kolaylaşacaktır. Temel gereksinimlerini karşılaması konusunda fırsat verilerek okul ortamında kendine güvenmesi desteklenmeli Bu dönem çocuğun gelişim özellikleri hakkında bilgi sahibi olunmalı. Sıkıntı yaratan anların probleme dönüşmesinde anne baba tutumunun önemi unutulmamalı.

ÇOCUĞUNU OKUL ÖNCESİ KURUMA VEREN ANNE BABALARIN OKULA KARŞI SORUMLULUKLARI

Uygulanan programın parçası olarak anne baba desteği gerektiren sorumluluklarda dikkatli olmaya özen gösterilmeli. Verilen formlar doğru doldurulmalı Bültenler mutlaka okunmalı Okul hakkında olumlu, olumsuz değerlendirmeler çocuğun yanında yapılmamalı Randevu alarak görüşülmeli, ayaküstü konuşmalardan kaçınılmalı Öğretmenler ve telefonlar verilen saatler dışında meşgul edilmemeli Okul ile ilgili problemlerin yine okul içinde çözümleneceği unutulmayarak, nazik ve dikkatli olarak problem yönetime bildirilmeli Çocuğun okula bırakılıp alınmasında ve servis saatlerinde titiz davranılmalı. Servis öğretmeni kapıda meşgul edilmemeli. Hasta çocuk okula gönderilmemeli. Çocuğu etkileyen önemli olaylar okula bildirilmeli Özel günler dışında okula oyuncak gönderilmemeli Çocuğa kolay giydirilip çıkarılan giysiler giydirilmeli Yemek yeme giyinme, el yıkama, tuvalet ile ilgili alışkanlıklarda yaşına uygun davranması için gerekli becerileri kazanmasında destek olunmalı Okul ücreti ve etkinlikler için listelenen ödemeler zamanında yapılmalı Çoğunlukla güvenilen, inanılan okulda olabilecek aksaklıklar hoşgörüyle karşılanmalı İlişkilerde ölçülü olmalı, gereksiz müdahale, soru ve isteklerle öğretmenin programı aksatılmamalı Anne- babaların bazen kendi davranış ve tutumlarını değiştirmesi gerekebileceğinin bilincinde olunmalı.